جایگاه نخست بانک‌های ایرانی در رتبه‌بندی بانک‌های اسلامی جهان

کد خبر: 272540 دوشنبه 1 شهریور 1395 - 12:6
جایگاه نخست بانک‌های ایرانی در رتبه‌بندی بانک‌های اسلامی جهان

لیلا محرابی (کارشناس پژوهشکده پولی و بانکی)

بر اساس آخرین رتبه‌بندی موسسات مالی اسلامی در جهان توسط نشریه بین‌المللی The Banker، نقش بانک‌ها و موسسات مالی ایرانی در میان سیصد و شصت بانک تجاری و تخصصی، شرکت‌های بیمه و موسسات مالی و اعتباری، بسیار چشمگیر و از نظر حجم دارایی‌ها در بالاترین ردیف‌های این رتبه‌بندی قرار دارند.

بازارهای مالی اسلامی طی سال‌های اخیر توانسته‌اند به واسطه ارائه خدمات مالی قابل سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، گسترش تنوع پرتفوی تولیدات و ارائه خدمات بیشتر در راستای جذب مشتریان جدید از رشد و توسعه قابل توجهی در بازارهای جهانی برخوردار گردند. در حال حاضر، موسسات مالی در راستای گسترش محصولات خود به مشتریان، بیشترین تمرکز را بر فعالیت‌های بانکداری خرد و خدمات شرکتی به موسسات کوچک و متوسط (SMEs) قرار داده‌اند. در این میان، از جمله راهبردهای مدیران ارشد در راستای افزایش رشد و توسعه بانکداری اسلامی در سال ۲۰۱۵، عبارتند از توسعه شبکه بین‌المللی به منظور ایجاد ارتباط موثر با ذی‌نفعان، گسترش نوآوری در محصولات و خدمات (ساختار و چارچوب مقرراتی)، بهبود در کیفیت خدمات قابل ارائه و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و افزایش سرمایه انسانی و ارتقاء سطح آموزش به مشتریان از طریق شعب و رسانه‌های عمومی.

بر اساس آخرین رتبه‌بندی موسسات مالی اسلامی در جهان که توسط نشریه بین‌المللی The Banker منتشر شده است، ارزش کل دارایی‌های منطبق بر شریعت در جهان در سال ۲۰۱۵، معادل ۱۲۷۳ میلیارد دلار می‌باشد که بانک‌های کاملاً اسلامی مبلغ ۹۴۶ میلیارد دلار آن را در اختیار خود دارند. افزون براین، بانک‌های‌ اسلامی سودی معادل 12/5 میلیارد دلار با متوسط نرخ بازدهی دارایی ۱/1 درصد را طی سال مذکور کسب نموده‌اند. در این میان، نقش بانک‌ها و موسسات مالی ایرانی در میان سیصد و شصت بانک تجاری و تخصصی، شرکت‌های بیمه و موسسات مالی و اعتباری، بسیار چشمگیر و از نظر حجم دارایی‌ها در بالاترین ردیف‌های این رتبه‌بندی قرار دارد. از مجموع این سیصد و شصت موسسه مالی اسلامی در ۴۰ کشور جهان، ۲۴۹ موسسه به طور کامل خدمات اسلامی ارائه می‌دهند و ۱۱۱ بانک تجاری با داشتن باجه‌های اسلامی به عرضه خدمات منطبق بر شریعت می‌پردازند. این مجله که یکی از برجسته‌ترین مجلات بانکی - مالی دنیا محسوب می‌شود، در بیش از 150 کشور در سراسر دنیا منتشر می‌شود و منبعی کلیدی برای اطلاعات و تحلیل‌های صنعت بانکداری به شمار می‌رود.      

بر اساس رتبه‌بندی انجام شده در میان بیست کشور جهان از لحاظ بیشترین دارایی‌های منطبق بر شریعت، ایران از نظر حجم دارایی‌ها در بالاترین ردیف و کشورهای عربستان سعودی، مالزی، امارات متحده عربی و کویت رتبه‌های دوم تا پنجم را تشکیل می‌دهند. آنچه از جدول رتبه‌بندی بنکر مشاهده می‌شود حکایت از آن دارد که از 20 موسسه مالی (بانک) اول این جدول ۸ بانک از جمهوری اسلامی ایران می‌باشد. بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که در بین پنجاه موسسه مالی اسلامی با بیشترین حجم دارایی‌های منطبق بر شریعت، ۱۲ بانک از ایران، 9 بانک از مالزی، ۱۲ بانک از عربستان، ۵ بانک از امارات متحده عربی، 4 بانک از قطر، 3 بانک از بحرین و 2 بانک از کویت به چشم می‌خورد.

برهمین اساس بانک ملی رتبه اول، بانک ملت رتبه سوم، بانک مسکن رتبه ششم، بانک صادرات رتبه هفتم، بانک تجارت رتبه نهم، بانک کشاورزی رتبه ۱۷، بانک سپه رتبه ۱۸، بانک پارسیان رتبه ۲۰، بانک پاسارگارد رتبه ۲۷،‌ بانک رفاه رتبه ۲۸، بانک اقتصاد نوین رتبه ۳۳، بانک صنعت و معدن رتبه ۴۲، بانک سامان رتبه ۴۶، ‌بانک توسعه صادرات رتبه ۵۶، بانک شهر رتبه ۵۹، بانک سینا رتبه 61، بانک سرمایه رتبه ۶۲، بانک انصار رتبه ۶۳، بانک دی رتبه ۶۷، بانک کارآفرین رتبه ۶۸، بانک گردشگری رتبه ۷۷، پست بانک رتبه ۹۹، بیمه آسیا رتبه ۱۰۸، بیمه البرز رتبه ۱۲۵، بیمه دانا رتبه ۱۳۱، بیمه پارسیان رتبه ۱۴۴، بیمه کارآفرین رتبه ۱۵۷، مؤسسه سرمایه‌گذاری سپه رتبه ۱۹۴ و بیمه اتکایی امین رتبه ۲۴۹ را در سال ۲۰۱۵ کسب کرده‌اند.


سهم بانک‌های ایرانی در سال ۲۰۱۵، از لحاظ رشد دارایی‌های منطبق بر شریعت نیز بسیار قابل توجه بوده‌ است؛ به طوریکه در میان 10 موسسه برتر کاملاً اسلامی از لحاظ سریع‌ترین رشد دارایی‌ها، ۶ بانک ایرانی به چشم می‌خورد که بانک شهر و گردشگری ایران به ترتیب با ۶۴ و ۶۳ درصد تغییر در حجم دارایی‌ها، در میان سایر موسسات مالی اسلامی جهان در مقام چهارم و پنجم قرار گرفته‌اند. از دیگر موسسات مالی ایرانی موجود در این فهرست می‌توان به بانک صنعت و معدن، بانک سامان، بانک سرمایه و بانک دی اشاره نمود. در میان موسسات مالی با باجه‌های اسلامی نیز کشور پاکستان نسبت به سایر کشورها توانسته است در سال ۲۰۱۵ مقام نخست را به خود اختصاص دهد.

با بررسی وضعیت 10 بانک تجاری اسلامی برتر جهان از لحاظ نرخ بازدهی دارایی (ROA) نیز ملاحظه می‌گردد که بانک‌های ایرانی در سال ۲۰۱۵ صدرنشین موسسات مالی اسلامی بوده‌اند. به طوریکه بانک پاسارگارد ایران با 3/4 درصد به بالاترین نرخ بازدهی دارایی دست یافته و به ترتیب بانک‌های کارآفرین (۳/۳ درصد) و سینا (3/27 درصد) رتبه‌های دوم تا سوم را به خود اختصاص داده‌اند.

منبع: خبرگزاری ایبنا