تحلیل فقهی جایزه‌های بانكی در سپرده‌های پس‌انداز

کد خبر: 201888 سه شنبه 27 مرداد 1394 - 9:30
تحلیل فقهی جایزه‌های بانكی در سپرده‌های پس‌انداز

فصلنامه اقتصاد اسلامی در شماره ۵۵ از سال چهاردهم خود، مقاله‌ای تحت عنوان «تحلیل فقهی جایزه‌های بانكی در سپرده‌های پس‌انداز» به قلم حبیب‌الله شعبانی موثقی منتشر کرده است.

در چکیده این مقاله می‌خوانیم:

«یکی از اﻧﻮاع ﺷﺎﻳﻊ ﺳﭙﺮدهﻫﺎی ﺑﺎنکی ﺳﭙﺮده ﭘﺲاﻧﺪاز اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﺳﻮدی ﺑﻪ آن ﭘﺮداﺧﺖ نمیﺷﻮد؛ اﻣﺎ ﺑﺎﻧﻚﻫﺎ ﺑﺮای ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﺧﻮﻳﺶ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﭙﺮدهﻫﺎ ﮔﺎه ﺟﺎﻳﺰهﻫﺎیی ﺑﻪ ﻗﻴﺪ ﻗﺮﻋﻪ ﭘﺮداﺧﺖ میﻛﻨﻨﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﻧﻜﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻓﻘهی اﻳﻦ ﻧﻮع ﺳﭙﺮدهﻫﺎ ﻗﺮض تلقی ﺷﺪه و از ﻟﺤﺎظ ﻓﻘﻪ اﺳﻼمی ﻗﺮض ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺷﺮط زﻳﺎده رﺑﺎ و ﺣﺮام اﺳﺖ، اﻳﻦ ﭘﺮﺳﺶ ﻣﻄﺮح میﺷﻮد ﻛﻪ آﻳﺎ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاری ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺟﺎﻳﺰهﻫﺎی ﺑﺎنکی از ﻣﺼﺪاقﻫﺎی ﻗﺮض رﺑﻮی ﺷﻤﺮده میﺷﻮد ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟  

ﻧﻮﺷﺘﺎر ﭘﻴﺶ رو ﺑﺎ روش ﺗﺤﻠﻴﻠی وﺻفی در ﺻﺪد اﺛﺒﺎت اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺑﺮخی درﻳﺎﻓﺖ ﺟﺎﻳﺰهﻫﺎ را ﺑﻪﻃﻮر ﻣﻄﻠﻖ ﺣﺮام میداﻧﻨﺪ؛ اﻣﺎ ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻗﺮض رﺑﻮی در ﺟﺎﻳﺰهﻫﺎی ﺑﺎنکی ﺑﺴتگی ﺗﺎم ﺑﻪ ﻧﻮع ﻗﺼﺪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار و ﺗﻌﺎﻣﻞ وی ﺑﺎ ﺑﺎﻧﻚ دارد. اﮔﺮ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاری ﻣﺒﺘنی ﺑﺮ درﻳﺎﻓﺖ ﺟﺎﻳﺰه ﺑﺎﺷﺪ؛ ﺑﻪﻃﻮری ﻛﻪ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﺑﺎﻧﻚ ﺧﻮد را دارای ﺣﻖ ﻗﺎﻧﻮنی ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺪاﻧﻨﺪ، در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺣﻜﻢ ﺷﺮﻋی ﺣﺮﻣﺖ ﻗﺮض رﺑﻮی ﺑﺮ آن ﺻﺎدق ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد اﻣﺎ در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت نمیﺗﻮان رﺑﻮیﺑﻮدن آن را ﺛﺎﺑﺖ ﻛﺮد. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻧﻮاع روﻳﻜﺮدﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﺑﺎ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی اﺛﺒﺎتی آن ﺑﻪﺗﻔﺼﻴﻞ ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ.»

علاقمندان می‌توانند اصل این مقاله را از این لینک دریافت نمایند.