منوی بانکداری اسلامی
تاريخ:هفدهم شهريور 1394 ساعت 09:27   |   کد : 221926   |   مشاهده: 4568
تبدیل دارایی ها به اوراق؛ راهکاری برای تامین مالی
یادداشت:

تبدیل دارایی ها به اوراق؛ راهکاری برای تامین مالی

با اجرای این روش تامین مالی، شرکت های لیزینگ وابستگی خود به سیستم بانکی و اخذ تسهیلات کوتاه مدت از شبکه بانکی کشور را کاهش می‌دهند.

حسین اشکوه  (مدیر عامل لیزینگ توسعه صنعت و تجارت توس)

    شرکت‌های لیزینگ به عنوان واسطه های مالی در اقتصاد های توسعه یافته و در حال توسعه مسوولیت تسهیل فرآیند خرید و فروش کالاهای مصرفی بادوام و سرمایه ای را برعهده دارند. این نهادهای مالی، بسته به مقیاس فعالیت خود از لیزینگ لوازم مصرفی، خودرو سواری تا لیزینگ دارایی های سرمایه بر، نظیر هواپیما، کشتی و حتی تجهیزات پروژه های بزرگ انرژی و زیرساخت را در مجموعه فعالیت های عملیاتی خود تعریف و اجرایی می کنند.

    با توجه به اینکه شرکت های لیزینگ بر خلاف بانک ها و سایر موسسه های اعتباری، امکان جذب سپرده مستقیم از اشخاص حقیقی و حقوقی را برای تامین منابع مالی مورد نیاز خود ندارند، بنابراین به ناچار باید راهکارهای تامین مالی مختلفی را به کار گیرند تا منابع مورد نیاز برای انجام فعالیت های اعتباری خود را تامین کنند. راهکار سنتی که تاکنون شرکت های لیزینگ در تامین مالی بر آن متمرکز بوده اند استفاده از منابع بانکی در قالب تسهیلات، عمدتا کوتاه مدت تامین بدهی یا تامین آورده از طریق افزایش سرمایه و آورده سهامداران بوده است. استفاده از این دو راهکار متداول در دوران پس از تحریم که نیازمند تعاملات گسترده بین المللی با شرکت ها و سازمان های داخلی و خارجی است، به تنهایی راهگشا نخواهد بود؛ هرچند در شرایط کنونی نیز با توجه به محدودیت های بانک مرکزی در اخذ تسهیلات از شبکه بانکی برای لیزینگ های وابسته به بانک ها وموسسات اعتباری، لیزینگ ها را با مشکلات نقدینگی مواجه کرده است. پس در چنین شرایطی راهکار تامین مالی شرکت های لیزینگ چیست؟

     قبل از پاسخ به این سوال باید توجه داشت که ماهیت فعالیت شرکت های لیزینگ، واسطه گری مالی و تامین تجهیزات مصرفی بادوام و سرمایه ای برای مصرف کننده نهایی است، که در قبال اخذ تضامین مورد نیاز از مصرف کننده صورت می پذیرد. اغلب دارایی های موضوع قرارداد به عنوان وثیقه مورد پذیرش شرکت های لیزینگ است. باتوجه به اینکه قراردادهای لیزینگ قراردادهای بلندمدت چندساله هستند و از طرف دیگر رویکرد کنونی تامین مالی از سیستم بانکی، تامین مالی کوتاه مدت زیر یک سال است، بنابراین این نوع تامین مالی برای شرکت های لیزینگ مناسب نیست. راهکار استفاده از اوراق تامین مالی متداول در بازار سرمایه کشور نیز انطباق مناسبی با فعالیت های لیزینگ نداشته به همین دلیل تعداد معدودی از شرکت های لیزینگ به سمت تامین مالی از بازار سرمایه با استفاده از ابزارهای اوراق مشارکت و اوراق صکوک از جمله اوراق صکوک اجاره روی آورده اند. ابزاری که کمتر مورد توجه نهادهای مالی در کشور به صورت عام و لیزینگ ها به صورت خاص قرار گرفته است، ابزار تبدیل دارایی ها به اوراق بهادار (securitization) در قالب اوراق بهادار با پشتوانه دارایی (ABS) و اوراق بهادار با پشتوانه رهنی (MBS) است.

    اخیرا سازمان بورس کلیات اوراق صکوک بانکی را مطرح کرده ولی برای عملیاتی شدن و متداول شدن این اوراق نزد نظام مالی کشور نیاز به فرآیندها و آیین نامه های اجرایی مختلفی است، تا این ابزار به عنوان بخشی از راهکار تامین مالی این نهاد ها مورد استفاده قرار گیرد. دارایی های شرکت های لیزینگ اغلب اقساط پرداختی مشتریان و اسناد مالکیت ماشین آلات، تجهیزات و مستغلات موضوع قرارداد اجاره به شرط تملیک است. در رویکرد تبدیل به اوراق بهادار کردن دارایی ها، شرکت لیزینگ خالص فعلی دیون مشتریان خود را پس از ارزیابی با کسرکارمزد خود به یک شرکت تک منظوره (SPV) واگذار می کند و این شرکت تک منظوره با اخذ مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار این دارایی ها را به صورت اوراق به عموم مردم عرضه کرده و وجه حاصل از فروش را به شرکت لیزینگ پرداخت می کند.

    شرکت لیزینگ می تواند همچنان متعهد به وصول مطالبات اقساط مشتریان خود باقی مانده و خریداران نیز از سود آتی اقساط پرداختی مشتریان لیزینگ بهره مند می شوند. در این روش تامین مالی، شرکت های لیزینگ می توانند به صورت چرخه ای دیون آتی مشتریان را به صورت اوراق بهادار با پشتوانه دارایی یا اوراق خرید دین به مردم واگذار کرده و منابع به دست آمده را مجدد وارد چرخه فعالیت خود کنند. خریداران این اوراق نیز باتوجه به سود تسهیلات پرداختی لیزینگ ها از منافع آتی این تسهیلات بهره مند شوند، بنابراین با اجرای این روش تامین مالی، شرکت های لیزینگ با حداکثر کردن اهرم مالی خود، دغدغه های تامین مالی فعلی را مرتفع کرده و وابستگی خود به سیستم بانکی و اخذ تسهیلات کوتاه مدت از شبکه بانکی کشور را کاهش می دهند.

    در راستای اجرایی کردن این رویکرد ایجاد ساز وکارهای نظارتی توسط سازمان بورس و اوراق بهادار و تسهیل فرآیند اخذ مجوز و انتشار اوراق باید به صورت هماهنگ و در کمترین زمان ممکن صورت گیرد تا ضمن صیانت از حقوق خریداران اوراق بهادار با پشتوانه دارایی و رهنی، امکان تامین مالی پیوسته شرکت های لیزینگ نیز برای افزایش تعاملات خود با متقاضیان و مشتریان حقیقی و حقوقی در دوران پس از تحریم فراهم شود.

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد، شماره 3571 به تاریخ 1۳۹4/6/۱4، صفحه 23 (باشگاه مدیران)

Share

آدرس ايميل شما:  
آدرس ايميل دريافت کنندگان